Yusuf Arslan
4 Haziran 2026
İnsanoğlu, tarih boyunca sürekli gelişim göstererek, değişim ve öğrenme yoluyla her nesilden daha deneyimli, yetenekli ve bilgili hale geldi. Bu evrimsel süreç, insan türünün varlığını sürdürebilmesini sağladı. Günümüzde ise, internetin keşfiyle başlayan bilgiye erişim kolaylığı, belki de en son aşamasına ulaştı. İlk başta heyecan verici ve yararlı görünen bu durumun, şimdi derin etkilerini hissetmeye başladık. Araştırma ve sorgulama becerilerimiz azalırken, gerçek bilgiye erişim yeteneğimiz de zayıflıyor. Ne yazık ki, insanlara özgü bilgilerin miktarı giderek azalıyor. Yapay zeka, şu anda insanları taklit ederek içerik üretebiliyor; ancak gelecekte, kendi sanal bilgilerini üretme yeteneğine sahip olabilecek.
Burada en büyük riskin başladığını düşünüyorum. Çünkü yapay zeka, bazen oldukça mantıksız sonuçlar üretebiliyor. Bilimsellik, etik ve ahlak konularında bir kaygısı yok; amacı sadece en olası cevabı ortaya koymak. Bilgi ve deneyimler, insan odaklı ve organik olduğu sürece değerlidir. Bu nedenle yapay zeka tarafından üretilmiş bir fotoğrafı gördüğümüzde, artık aynı heyecanı hissetmiyoruz, hatta çoğu zaman bu duruma olumsuz tepki veriyoruz. Yapay zekanın yer almadığı bir sektör, moda akımı ya da alan adeta kalmadı. Bu yoğun kullanım süreci, bilginin değerini düşürdüğü gibi birçok yetenek ve becerinin sorgulanmasına da yol açıyor. Yakın bir gelecekte, yalnızca insanlar tarafından üretilen hatalı ama gerçek ve organik ürünlerin peşinden koşan bir koleksiyoncu olma yolunda ilerleyebiliriz. Çünkü bu gidişle, üretim de dahil olmak üzere hiçbir şey tamamen insana ait kalmayacak.
Elbette bu düşünceler tamamen benim kişisel görüşlerim. Bana katılıp katılmamak ise tamamen size bağlı. Bir bilişim ve teknoloji uzmanı olarak, son dönemlerde insan odaklı tasarım, inovasyon ve yaratıcılık üzerine çalışıyorum. Bu süreçte girişimcilerin ve öğrencilerin özgün, değerli ve doğru fikirler bulmakta giderek daha fazla zorlandığını gözlemliyorum. Yani, başlıkta belirttiğim gibi; yapay zeka kazanırken, biz bazı şeyleri kaybediyoruz. Kaybettiğimiz sadece organik ve gerçek bilgi değil; aynı zamanda birçok yeteneğimizi ve becerimizi de yavaş yavaş geride bırakıyoruz.
Peki, aşağıdakilerden hangisini uzun zamandır yapmıyorsunuz?
– Kalemle uzun uzun yazı yazmak
– Bir bilgiyi kitaptan araştırmak
– Kağıt gazete veya dergi okumak
– Edindiğimiz bilginin doğruluğunu sorgulamak
– Herhangi bir adrese navigasyon uygulaması olmadan gitmek
Bu liste zamanla daha da uzayabilir ve pek çok davranışımızın doğal olarak değişeceğini düşünüyorum. Ben bir teknoloji karşıtı değilim. Aksine, teknolojinin hayatımızı kolaylaştırdığına inanıyorum. Ancak insana özgü bazı rafine davranışların, alışkanlıkların ve üretim biçimlerinin korunması gerektiği görüşündeyim. Yapay zeka, internet, teknoloji, Metaverse veya ne derseniz deyin; hiçbirinin insanın önüne geçerek daha değerli olamayacağına inanıyorum. Çünkü tüm bu teknolojileri geliştiren ve anlamlı kılan da yine insanlardır.
Tasarımcı perspektifinden selamlar…
Emrah Kozan
