Detaylı bilgi için betmatik adresini ziyaret edebilirsiniz.
Uluslararası bir araştırma ekibi, Doğu Sibirya’daki Baykal Gölü çevresinde yer alan dört avcı-toplayıcı mezarlığında bulunan insan kalıntılarını detaylı bir şekilde inceledi. Araştırmacılar, antik dişlerde korunmuş DNA örneklerini analiz ederek, vebanın neden olduğu Yersinia pestis bakterisinin bilinmeyen erken dönem türlerini tespit etti. İncelenen 46 bireyden 18’inde veba bakterisine dair genetik izler bulundu ve bu oran, bazı Orta Çağ mezarlarında gözlemlenen oranlardan bile daha yüksek çıktı. Çalışma, Kopenhag Üniversitesi ile uluslararası ortakları tarafından gerçekleştirildi ve sonuçlar Nature dergisinde yayımlandı.
Araştırmacılar, mezarlıklardaki olağan dışı ölüm dağılımının uzun yıllardır açıklanamadığını belirtti. Özellikle çocuklar ve gençler arasında kaydedilen yüksek ölüm oranları dikkat çekiyordu. Radyokarbon tarihlendirme sonuçları ise birçok kişinin kısa bir zaman diliminde yaşamını yitirdiğini ortaya koydu. Bazı durumlarda kardeşlerin veya ebeveynlerin çocuklarıyla aynı dönemde öldüğü ve birlikte gömüldüğü belirlendi. Bilim insanları, bu bulguların o dönemdeki topluluklarda ölümcül veba salgınlarının varlığına işaret ettiğini düşünüyor.
Alberta Üniversitesi’nden arkeolog Andrzej Weber, uzun zamandır açıklanamayan yüksek çocuk ölümlerinin muhtemel sebebinin veba olabileceğini dile getirdi. Daha önce pek çok araştırmacı, vebanın erken dönem türlerinin büyük salgınlara yol açamayacak kadar zayıf olduğunu savunuyordu. Ancak yeni çalışmada elde edilen genetik veriler bu görüşü sorgulayan bir tablo sundu.
Araştırmacılar, antik veba türlerinde daha sonraki dönemlerde görülmeyen özel genetik faktörlerin tespit edildiğini bildirdi. Bu yapının güçlü bağışıklık tepkilerini tetikleyerek enfeksiyonların daha yıkıcı hale gelmesine neden olmuş olabileceği öne sürüldü. Kopenhag Üniversitesi’nden Doç. Dr. Martin Sikora, antik veba türlerinin pirelerle yayılma mekanizmasına sahip olmamasına rağmen son derece tehlikeli olabileceğini belirtti.
Ayrıca çalışma, vebanın kökenine dair tartışmalara da yeni bilgiler kazandırdı. Elde edilen verilerin hastalığın ilk olarak Orta Asya veya Kuzeydoğu Asya’da ortaya çıktığı fikrini desteklediği ifade edildi. Arkeolojik bulgular, inceleme yapılan avcı-toplayıcı toplulukların günümüzde de veba taşıyan dağ sıçanlarıyla yakın temas halinde olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, hastalığın enfekte dağ sıçanlarından insanlara geçtiğini ve tarih öncesi dönemde yıkıcı salgınlara yol açmış olabileceğini değerlendiriyor.
Güncel erişim için betmatik giriş sayfasını inceleyebilirsiniz.
